เรียนอักษรธรรมอีสาน

อักษรธรรมอีสาน คืออะไร    

    สมัย วรรณอุดร (๒๕๕๔) “อักษรธรรมอีสานเป็นอักษรที่บันทึกสรรพวิชาการต่างๆในภาคอีสานโดยเฉพาะคัมภีร์ใบลานอันเป็นหลักฐานชั้นต้นที่สำคัญต่อวงวิชาการที่บันทึกเหตุการณ์และเรื่องราวต่างๆ ทั้งคดีโลกและคดีธรรม เช่น หลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนา ประวัติศาสตร์ โหราศาสตร์ วรรณกรรม พงศาวดาร กฎหมายโบราณ ตำรายา คาถาอาคม เป็นต้น ซึ่งสิ่งต่างๆเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญา วิถีชีวิต ความศรัทธาและความเชื่อของคนในท้องถิ่นที่สืบทอดกันมายาวนาน”

    ชอบ ดีสวนโคกและคณะ (๒๕๔๐) “หนังสือธรรมเป็นเอกสารโบราณที่ใช้บันทึกหลักธรรมคำสั่งสอนพระพุทธธรรมของชุมชนไทย-ลาว ที่อาศัยอยู่ที่สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยในอดีต”

    มนัส  สุขสาย (๒๕๖๓) “อักษรธรรม เป็นอักษรที่คนโบราณอีสานใช้จารึกหลักคำสอนในพระพุทธศาสนา สรรพวิชา ขนบธรรมเนียมและประเพณีต่างๆ ของชาวอีสานเป็นเวลาช้านาน อักษรโบราณอีสานเป็นมรดกทางปัญญา ที่ปราชญ์โบราณวางเกณฑ์อักษรวิธีเอาไว้เป็นกลางๆ เป็นหนังสือหนังหาเสร็จอยู่ในตัวเอง แม้จะไม่มีรูปวรรณยุกต์แต่มีเสียงวรรณยุกต์ไว้ครบถ้วน เหมาะสมกับผู้ใช้สามารถผันเอาเองตามต้องการ”

    จากข้อความข้างต้น จะเห็นได้ว่า อักษรธรรมอีสานหรือโตธรรมอีสานเป็นขุมทรัพย์ทางปัญญาของชาวไทยในพื้นที่ภาคอีสานในอดีตและในส่วนของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ปัจจุบันได้เริ่มเลือนหายไปจากความทรงจำของคนทั้งหลาย ผู้เขียนจึงได้สร้างบล็อกนี้ขึ้นมาเพื่อบันทึกสรรพวิชาความรู้ต่างๆให้คงไว้บนโลกออนไลน์นี้ต่อไป 

ณรงค์ชัย  จันทร์ปัญญา

อ้างอิง
    ชอบ  ดีสวนโคกและคณะ. (๒๕๔๐).ของเก่าบ่เล่ามันลืม เฮียนธรรมนำคำโบฮานอีสาน. ขอนแก่น : คลังนานาวิทยา.
    มนัส  สุขสาย. (๒๕๖๓).อักษรโบราณอีสาน.เข้าถึงได้จาก https://www.isangate.com/new/isan-boran-font.html
    สมัย  วรรณอุดร. (๒๕๔๐). แบบเรียนอักษรธรรมอีสาน. มหาสารคาม : อภิชาติการพิมพ์.



พยัญชนะอักษรธรรมอีสาน

พยัญชนะอักษรธรรมอีสานแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท
    ๑.พยัญชนะตัวเต็ม คือ พยัญชนะที่เขียนรูปแบบตัวปกติ เขียนไว้บนบรรทัด มีหน้าที่เป็นพยัญชนะต้น 
    ๒.พยัญชนะตัวเฟื้อง หรือ ตัวห้อย เป็นพยัญชนะครึ่งรูป หรือครึ่งตัวหรือเปลี่ยนรูปต่างจากพยัญชนะตัวเต็ม เขียนไว้ใต้บรรทัด โดยทำหน้าที่เป็นพยัญชนะตัวสะกดและพยัญชนะควบกล้ำ หรือพยัญชนะตัวตาม

สระอักษรธรรมอีสาน

   ๑.สระลอย คือ สระที่เป็นรูปสำเร็จ สามารถนำไปใช้ได้เลย ใช้แทน อ และสระนั้นๆ การเขียนสระลอยจะเขียนอยู่ในระดับเดียวกันกับพยัญชนะตัวเต็มและอยู่ต้นคำหรือต้นพยางค์
    ๒.สระจม คือ สระที่ต้องอาศัยพยัญชนะมาประกอบเท่านั้นจึงใช้ได้ โดยเขียนไว้รอบพยัญชนะตัวเต็ม คือ ด้านหน้า เรียกว่า สระหน้า ด้านหลังเรียกว่า สระหลัง ด้านบนเรียกว่า สระบน ด้านล่าง เรียกว่า สระล่าง